شكنجه هاى روحى غوطه مىخورد . و آن چيزى كه اين طائفه غفلتزده خوشى و فراخىاش مىخوانند در حقيقت تنگى و ناگوارى است ، هم چنان كه قرآن كريم فرموده : « ومَنْ أَعْرَضَ عَنْ ذِكْرِي فَإِنَّ لَه مَعِيشَةً ضَنْكاً وَنَحْشُرُه يَوْمَ الْقِيامَةِ أَعْمى قالَ رَبِّ لِمَ حَشَرْتَنِي أَعْمى وَقَدْ كُنْتُ بَصِيراً قالَ كَذلِكَ أَتَتْكَ آياتُنا فَنَسِيتَها وَكَذلِكَ الْيَوْمَ تُنْسى » « 1 » . پس نتيجه اعراض آدمى از ذكر پروردگار خود اين است كه به رو در منجلاب دنيا فرو رود ، و آن را سعادت زندگى و راحت نفس و لذت روح خود پندارد ، و با همين خيال فاسد در گرداب فتنه ها و محنتهايى كه مىبيند غوطه ور گشته ، زير و بالا رود ، و سرانجام هم بخاطر خروج از رسم عبوديت به پروردگار خود كافر شود ، قرآن در اين باره در آيه مورد بحث فرموده : * ( « إِنَّما يُرِيدُ اللَّه لِيُعَذِّبَهُمْ بِها ) * . . . * ( وَتَزْهَقَ أَنْفُسُهُمْ وَهُمْ كافِرُونَ » ) * و اين همان املاء ( مهلت دادن ) و استدراجى است كه در آيه « سَنَسْتَدْرِجُهُمْ مِنْ حَيْثُ لا يَعْلَمُونَ وَأُمْلِي لَهُمْ إِنَّ كَيْدِي مَتِينٌ » « 2 » متعرض آن شده است . * ( « وَيَحْلِفُونَ بِاللَّه إِنَّهُمْ لَمِنْكُمْ وَما هُمْ مِنْكُمْ ) * . . . * ( وَهُمْ يَجْمَحُونَ » ) * كلمه « فرق » به معناى دلهره از ضررى است كه احتمال آن مىرود ، و كلمه « ملجا » به معناى آن نقطه اى است كه آدمى بدان پناهنده و متحصن مىشود ، و كلمه « مغار » به معناى محلى است كه انسان در آن فرو رفته ، خود را از ديدگان پوشيده و پنهان مىسازد ، و نيز به معناى غارى است كه در كوه مىباشد . و كلمه « مدخل » از باب افتعال به معناى كوره راهى است كه به زحمت بتوان درون آن شد ، و كلمه « جماح » رد شدن و عبور كردن عابر است به سرعت ، و بدون توجه به راست و چپ خود و بدون اينكه چيزى او را از حركت باز بدارد ، و معناى آيه روشن است . * ( « وَمِنْهُمْ مَنْ يَلْمِزُكَ فِي الصَّدَقاتِ فَإِنْ أُعْطُوا مِنْها رَضُوا وَإِنْ لَمْ يُعْطَوْا مِنْها إِذا هُمْ يَسْخَطُونَ » ) * كلمه « لمز » به معناى عيبجويى و خرده گيرى است ، منافقين از رسول خدا ( ص )

--> ( 1 ) و هر كه از ياد من اعراض كند برايش معيشت تنگى خواهد بود و ما او را در روز قيامت كور محشور مىكنيم ، ( در آن روز ) مىگويد پروردگارا چرا كور محشورم كردى با اينكه در دنيا بينا بودم ؟ مىفرمايد : همين طورى كه آيات ما برايت مىآمد و تو از ياد مىبردى امروز هم تو ، فراموش شدى . سوره طه آيات 124 - 126 ( 2 ) به زودى ايشان را از آنجا كه خودشان هم نمىدانند به عذاب و هلاكت مىافكنيم ، روزى چند مهلتشان مىدهيم ( آرى ) كيد من متين است . سوره اعراف آيه 182